Yerevan, 30.May.2026,
00
:
00
English
Հայերեն Русский
BREAKING
Lavrov: Russia intends to outline concrete steps to resolve issues in Karabakh Armenia President signs decree on calling snap parliamentary elections on June 20 Armenia President petitions to Constitutional Court Armenia legislature convenes special session to consider new Electoral Code Latvia parliament recognizes Armenian Genocide 145 new cases of COVID-19 confirmed in Armenia Armenia acting Deputy PM receives Iran Ambassador Azerbaijanis advance in territory of Nor Ghazanchi village of Karabakh's Martakert again, negotiations underway Lebanon official to Armenians: You were killed by sword, we—by famine, blockade, but culprit is one Al-Arabia: 10,000 people parade with torches in Yerevan in memory of 1.5 million Armenians killed in Ottoman Turkey Greek PM expects to meet with Erdogan in the near future Armenia Ombudsman on protest held in front of Prosecutor General's Office


ՀՀ վճարային հաշվեկշիռը լուրջ վտանգի առաջ է

ECONOMICS
Կիսվել

Վերջին օրերի եղանակային կտրուկ փոփոխությունները և դրանց հետևանքով առաջացած բարդությունները թեև այս պահին այնքան էլ առարկայական չեն, սակայն ամիսներ անց դրա բացասական ալիքը զգացնել կտա իր գլոբալ ազդեցության մասին: Ջերմաստճանի կտրուկ անկումը վնասել է բերքի հիմնական մասը:

Այս փաստը առայժմ անհանգստացրել է միայն գյուղմթերք արտադրողներին, սակայն ամիսներ անց շղթայական զարգացումները կխոցեն ՀՀ բոլոր տնտեսվարող սուբյեկտներին: Խնդիրը հետևյալն է. ցրտահարության հետևանքով կկրճատվի արտադրվող բերքի քանակը, ինչը նախ և առաջ խնդիրներ կառաջացնի ներքին շուկայում: Դրանից առաջինը գների թանկացումն է: Սահմանափակ առաջարկի պայմաններում գյուղմթերքի գներն անհամաչափ թանկ կարող են լինել: Նման երևույթի մենք ականատես ենք եղել տարիներ առաջ, երբ սեզոնին ծիրանի մեկ կիլոգրամի գինը մոտ էր 500 դրամին: Գների նման մակարդակի պարագայում կրճատվում է տնօրինվող եկամտի ծավալը, որն էլ ի հերթին բերում է համախառն սպառման ծավալի կրճատման: Համախառն սպառումը, որն այլ կերպ իրենից ներկայացնում է բնակչության ամբողջական պահանջարկը, ուղղակի կերպով պայմանավորում է արտադրության ծավալները: Ամբողջական պահանջարկի կրճատմանը զուգահեռ, կկրճատվեն նաև արտադրության ծավալները, որն էլ կհանգեցնի գների բարձրացման և մի շարք այլ բացասական հետևանքների:

Եթե վերոնշյալը վերաբերում է ներքին շուկայի վրա ունեցած բացասական ազդեցությանը, ապա խնդիրը միայն դրանով չի սահմանափակվում: Առավել մեծ վտանգ առկա է արտաքին մակարդակում, որը մասնավորապես պայմանավորված է արտահանման ծավալներով, ինչն էլ ուղղակիորեն պայմանավորում է մեր երկրի վճարային հաշվեկշիռը:

Բանն այն է, որ առանց այն էլ մեր երկրի վճարային հաշվեկշիռը բացասական է, դրա թիվ մեկ պատճառը արտահանման և ներմուծման ծավալների անհավասարությունն է: 2015 թվականին արտահանումը կազմել է շուրջ 1,2 մլրդ, մինչդեռ ներմուծումը շուրջ 4 անգամ ավելի շատ է եղել: Տեղին է նշել նաև, որ նախորդ տարվա արտահանման հիմնական մասը՝ շուրջ 40%-ը, բաժին է ընկել գյուղմթերքին: Այս ամենի համադրումով պարզ է դառնում, որ ամիսներ անց կանգնելու ենք լուրջ փաստի առաջ: Նախատեսված արտահանման ծավալները հնարավոր չի լինելու իրականացնել բերքի սակավության պատճառով, որն էլ հաջորդաբար հանգեցնելու է վերոնշյալ խնդիրների առաջացմանը: Բացասական հետևանքների թվին կդասվեն նաև արժութային տատանումները և կնկատվի դրամի փոխանակային կուրսի անկում:

Վերոնշյալ խնդիրներն իրենց հերթին առաջ կքաշեն նոր խնդիրներ: Ստեղծված իրավիճակը կայունացնելու համար անհրաժեշտ է ՀՀ Կենտրոնական բանկի և մի շարք այլ կառույցների համակարգված գոծողությունների մեխանիզմ, որը կմեղմացնի առկա խնդիրների բացասական ազդեցությունները:

Հավելենք նաև, որ արտահանման համար անբարենպաստ էր նաև 2015 թվականը, ինչի բացասական հետևանքներին արդեն ականատես ենք եղել, իսկ 2016-ի առավել բարդ խնդիրներից խուսափելու համար անհրաժեշտ է վարել կանխամտածված և հեռատես քաղաքականություն արտահանման խթանման ուղղությամբ:

Հայկ Բեջանյան

Past.am վերլուծաբան

Կիսվել
Timeline
On May 30, "Unisport" will compete for the title of the Armenian championWith IDBank’s Support, Ian Gillan and Tony Iommi Awards Established at Gyumri Music School No. 6An unforgettable day instead of toys: June 1st guide from Idram&IDBankUnibank Issues Perpetual Bonds with a 13.25% Annual Yield for Shareholders IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference“We are switching you to 5G, type a command”: IDBank warns about a fraud disguised as a “network update”Ucom and staff.am Bring Together Armenia’s Business Leaders at Executive Offsite Vol.1 Ameriabank and ADB Signed a $100 Million Agreement to Expand Micro, Small, and Medium-Sized Enterprise and Green Finance in ArmeniaLove Is… card from Unibank can win a trip to Paris Learn by Playing. A Series of Financial Literacy Games with Idram, IDBank and “Novosti-Armenia”Ucom and the Microsoft Innovation Center Collaborate on Cybersecurity EducationUnisport – Armenian Futsal Cup holderSummer starts with iced coffee, what if it brings bonuses too? Idram&IDBank AraratBank reduces loan interest rates for around 400 reliable SME customersTeam Holding Announces the Launch of the Third and Final Placement Phase of USD Bonds. Underwriter - Freedom Broker Armenia Unibank Launches Biometric Identification in UNIMobile App Unisport reaches the finals of the Futsal Armenian Cup and Premier League IDBank was the strategic partner of the “Women in Leadership Forum & Awards 2026”Unibank Launches Fee-Free Online Payroll Card IssuanceUcom Supported the First-ever Western Asia Regional FPV Drone Race in Armenia Protect Yourself from Fraud: Safety Tips from AraratBankUnibank Offers 50% Discount on Cards During WeekendsPlanning your trip from a scratch: tips from IDBankIDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” CampaignUnibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future Grant Akopian has been elected to the AmCham Board Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue” EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ FoundationThe international chess tournament supported by IDBank has concludedAraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial LiteracyFINTECH360 International Conference Held in Armenia Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 YearsBell Ringing Ceremony at the London Stock Exchange marks Ameriabank’s inclusion in the FTSE 100 as part of LFG AraratBank Announces Change in Executive Leadership Brilliant Performance of Khachaturian’s Piano Concerto by the Thessaloniki Symphony Orchestra — Dedicated to the Memory of the Victims of the Armenian GenocideAraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar “Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone ScamsSoft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26 Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with OracleInternational Mother Earth Day. Idram&IDBankUcom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management ProgramUnibank issues USD bonds with a 5.6% yield
All Timeline »
Most Popular
1 Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate 2 IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026 3 Ucom and staff.am Bring Together Armenia’s Business Leaders at Executive Offsite Vol.1 4 Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference 5 “We are switching you to 5G, type a command”: IDBank warns about a fraud disguised as a “network upd...
Poll