Yerevan, 07.April.2026,
00
:
00
BREAKING


COP29: greenwashing, գերիներ, մարդու իրավունքների աղաղակող խախտումներ

ANALYSIS

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Նոյեմբերի 11-ից մինչև  նոյեմբերի 22-ը Ադրբեջանը հյուրընկալում է ՄԱԿ-ի Կլիմայի փոփոխության մասին շրջանակային կոնվենցիայի Մասնակիցների կոնֆերանսի 29-րդ նստաշրջանը կամ COP29-ը:

Միջազգային այս կարևոր միջոցառման անցկացումը Բաքվում հնարավոր դարձավ, երբ 2023 թ. դեկտեմբերի 7-ին Հայաստանն  իր աջակցությունը հայտնեց Ադրբեջանի թեկնածությանը, իսկ Ադրբեջանն ազատ արձակեց ապօրինի պահվող հայ գերիների մի մասին: Փորձագիտական որոշ գնահատականներով՝  Հայաստանը հնարավորություն ուներ, մինչև իր համաձայնությունը տալը, պահանջել Բաքվում ապօրինի պահվող բոլոր հայ գերիների ու պատանդների, այդ թվում՝ Արցախի գործիչների ազատ արձակումը, և Ադրբեջանը ստիպված կլիներ բաց թողնել  նրանց՝ հանուն նման միջազգային խոշոր միջոցառման հյուրընկալման:  Սակայն, ցավոք,  դա տեղի չունեցավ, և հիմա միջազգային ներկայությամբ գեղեցիկ ելույթներն ու ճառերը հնչելու են  այն նույն  քաղաքում, որտեղ  մի քանի հարյուր մետր այն կողմ  պահվում ու խոշտանգվում են հայ գերիներն ու պատանդները:

Ինչո՞ւ է կարևոր COP29-ը Ադրբեջանի համար

Վերջին ամիսներին միջազգային մամուլը հեղեղված է  խնդրահարույց  ավտորիտար այդ երկրում COP29-ի անցկացման նպատակահարմարության վերաբերյալ հոդվածներով: Անգամ Ադրբեջանի կողմից միջազգային PR-ի վրա ծախսվող հսկայական գումարները չեն փրկում իրավիճակը:  Հեղինակներն ու վերլուծաբանները նկատում են, որ հյուրընկալելով այս հեղինակավոր միջոցառումը, Ադրբեջանը փորձում է «մաքրաջրել» (greenwashing)  իր իմիջը,  լեգիտիմացնել արցախահայության էթնիկ զտումը, մարդու իրավունքների աղաղակող խախտումները և ցույց տալ,  թե  իբր  համապատասխանում է այդ միջոցառումը հյուրընկալող երկրի չափանիշներին:  Շատերը հղում են անում Freedom House կազմակերպության  «Ազատությունն աշխարհում» տարեկան զեկույցին, որով Ադրբեջանը 100-ից ստացել է ընդամենը 7 միավոր։

Պակաս ուշագրավ չէր OCCRP-ի հետաքննությունը, որը բացահայտում  էր Ադրբեջանի նախագահի ընտանիքի մերձավոր շրջապատի և այս  գագաթնաժողովի պաշտոնական գործընկերների միջև կապերը: Ընդ որում, պարբերականը Ադրբեջանը համարում է COP-ը  երբևէ  հյուրընկալած ամենաբռնապետական երկիրը:

Ովքե՞ր չեն մասնակցում

Միջազգային մամուլի բազմաթիվ հրապարակումները, միջազգային իրավապաշտպան կառույցների զեկույցներն անհետևանք չեն մնացել: COP29-ին տարբեր պատճառներով իրենց մասնակցությունը չեն հաստատել աշխարհի խոշոր երկրների առաջնորդները: Կարևորագույն այս միջոցառմանը չեն մասնակցելու  G20-ի անդամներ Միացյալ Նահանգների, Չինաստանի, Ֆրանսիայի,  Գերմանիայի, Հնդկաստանի, Ճապոնիայի, Բրազիլիայի, Մեքսիկայի,  Ավստրալիայի առաջնորդները,  Եվրամիության ղեկավարությունը՝ հանձինս Եվրահանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենի: Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի մասնակցության վերաբերյալ ևս դեռևս որևէ հաստատում չկա:

Փոխարենը՝ այս առաջնորդների մի մասը հայտարարել են հաջորդ տարի Բրազիլիայում կայանալիք COP30-ին պատրաստվելու կարևորության մասին: Այսպիսով, աշխարհի առաջնորդների հավաքը Բաքվում կազմակերպելու Ադրբեջանի ակնկալիքները հեռու են  մնում իրականությունից:

Ադրբեջանի ցինիկ հայտարարությունները և COP-ի սկզբունքների խախտումները

Ադրբեջանի կողմից հնչող հայտարարությունները, թե COP29-ը լինելու է «Խաղաղության COP», միջազգային բազմաթիվ  փորձագետներ առնվազն ցինիկ են որակում: Նրանց գնահատականներով՝  Ադրբեջանը պարզապես փորձում է միջազգային հանրության մոտ տպավորություն ստեղծել, թե  հակված է Հայաստանի հետ խաղաղության պայմանագրի ստորագրման, մինչդեռ շարունակում է սպառնալ Հայաստանին և պայմանագրի ստորագրման համար նոր պայմաններ առաջադրել:

Փորձագետները նաև  մատնանշում  են ռեժիմի ընդդիմախոսների հետապնդումները, Լեռնային Ղարաբաղի հայերի էթնիկ զտումը, հայ պատանդների ապօրինի կալանքն ու խոշտանգումները, կոռուպցիոն սկանդալները: Նրանք համարում են, որ  ՄԱԿ-ի այս միջոցառումը նման երկրում անցկացումը խաթարում  է հենց ՄԱԿ-ի հեղինակությունը:

Փորձագետները վստահ են, որ կլիմայի հարցերն ու մարդու իրավունքի խնդիրները փոխկապակցված են, և որքան էլ COP-ը համարվի կլիմայի համաժողով, մարդու իրավունքների հարցերը ևս առաջնային են մնում:

Խախտված է նաև COP-ի համար կարևոր՝ ինկլյուզիվության սկզբունքը, որը նշանակում է, որ գագաթնաժողովը պետք է ամբողջական ներառականություն ապահովի՝ ընդգրկելով թե՛ երկրների առաջնորդների, թե ՛խորհրդարանականների, թե՛  քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչների, թե՛ գործարարների ու  ակտիվիստների: Մինչդեռ Ադրբեջանը արգելել է բազմաթիվ անձանց (օրինակ՝ ԵԽԽՎ պատգամավորների)  ու ակտիվիստների մուտքը երկիր:

Հայաստանի մասնակցությունը

Ադրբեջանը մի քանի անգամ պաշտոնական մակարդակով հայտարարել է , թե Հայաստանին հրավիրել է մասնակցելու COP29-ին՝ «մոռանալով», որ այն ՄԱԿ-ի միջոցառումն է,  և անդամ երկրներն ու կոնվենցիայի բոլոր կողմերը հրավիրված են:

Հայաստանը  մինչ այս պահը չի հստակեցրել իր  մասնակցության ձևաչափը: Մամուլում վերջերս տեղեկություն  եղավ այն մասին, թե ԱԳ նախարար Միրզոյանը ՔՊ խմբակցության փակ հանդիպման ժամանակ հայտնել է, թե Բաքու կմեկնի մի պայմանով, որ Ադրբեջանը Հայաստանին գերիներ վերադարձնի, սակայն խոսքը ոչ թե Արցախի ռազմաքաղաքական ղեկավարության մասին է, այլ՝ գերեվարված շարքային քաղաքացիների։

Իրավապաշտպաններն ու փորձագետները  հնարավոր են համարում ՀՀ ԱԳ նախարարի մակարդակով մասնակցությունը,  ինչը քարոզչական դաշտում շահավետ կարող է լինել  առաջին հերթին Ադրբեջանի, հետո՝ Հայաստանի  իշխանությունների համար. Բաքուն մի քանի գերի կվերադարձնի՝ աշխարհին ի ցույց դնելով իր «մարդասիրությունը» և փրկելով իր դեմքը,  իսկ Հայաստանի իշխանություններն  այդպիսով կարդարացնեն իրենց Բաքու գնալը:

Կարինե Ավագյան

Առավել մանրամասն` այստեղ. 

https://t.me/armenia24live

IDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of ArmeniaConverse Bank Receives STP Excellence Award Once AgainUnibank to participate in Leasing Expo 2026 with a special offerAraratBank in Lori: Competitive Solutions for Business and Economic DevelopmentIDBank to Provide Scholarships Worth 35 Million Drams to 103 Artsakh Students at YSUUnibank joins the Partnership for Carbon Accounting Financials (PCAF)Safe environment – Equal opportunitiesAraratBank Receives STP Excellence Award from Commerzbank AGWorld Autism Awareness Day reminds us: culture is how we learn to see and embrace one anotherIDBank Receives Commerzbank’s STP Excellence Award 2025IDBank Presented a Special Offer at TOON EXPO 2026FINTECH360 International Conference to Bring Together 500 Participants in YerevanUcom Supports the DemArDem 2026 Regional Youth Forum Prominent Armenian Statesman Levon Sahakyan Passes Away at 89Ucom’s Unity Packages with the Best Fixed Network in Armenia Get 1% idcoin at TOON EXPO with Idram&IDBankOlympic sport should unite people, not become an arena for political campaigns USD 60 Million: Ameriabank Joins Financing of Firebird’s AI Data Center Construction in ArmeniaStatement by Archbishop Bagrat Galstanyan Financial Literacy Course at YSU: Idram and IDBankAmeriabank named the Best Bank in Armenia for 2026 by Global Finance magazine IDBank warns about scams disguised as remote workAraratBank Donates Proceeds from "Armenian Legends and Poems" to the City of Smile Foundation The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest ProjectIdram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden MallUcom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational FoundationIDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the Diaspora New Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBankNew Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBankUBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance GroupIDBank Expands Travel Benefits of Premium CardsFree Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle East